Američka geopolitika i geostrateško prilagođavanje

Interviju

Dr Todor Petković, general u penziji: Američka geopolitika i geostrateško prilagođavanje

Svet ima kraja dva

Međunarodni poredak u 21. veku obeležavaće nešto što na prvi pogled deluje protivrečno: s jedne strane dolazi do usitnjavanja, a s druge do sve veće globalizacije. Na nivou međudržavnih odnosa, novi poredak će se sastojati od najmanje šest velikih sila - Sjedinjenih Američkih Država, Evrope, Kine, Japana, Rusije i možda Indije, kao i od mnoštva srednjih i manjih država. Istovremeno, međunarodni odnosi prvi put su postali globalni. O tome razgovaramo sa generalom u penziji dr Todorom Petkovićem

Razgovarao: Miodrag Dinić

Znati geografiju jedne države - da li to znači znati njenu spoljnu politiku?

- Napoleon je jednom rekao da "znati geografiju jedne d

ržave znači znati njenu spoljnu politiku". Međutim, razumevanje značaja političke geografije mora se prilagoditi novim odnosima sila u svetu. U većem delu istorije međunarodnih odnosa kontrola teritorija bila je osnova političkih konflikata. U tom nadmetanju, geografski položaj još uvek je ključna tačka za utvrđivanje spoljnih prioriteta nacionalne države, a veličina nacionalne teritorije i dalje važi kao jedan od glavnih kriterijuma za status moći.

Da li je to bila osnova istorijskog političkog konflikta?

- U većem delu istorije međunarodnih odnosa, kontrola teritorije bila je osnova političkog konflikta. Nacionalno samonagrađivanje prisvajanjem veće teritorije ili osećanje nacionalnog poniženja (zbog gubitka "svete" zemlje) bili su uzrok ratova koji su se vodili od nastanka nacionalizma. Nije preterano reći da je teritorijalni imperativ bio glavni pokretač agresivnog ponašanja nacionalnih država, jer su sve imperije stvarane putem pažljivog zauzimanja i branjenja vitalnih geografskih tačaka kao što su Gibraltar, Suecki kanal ili Singapur, koje su služile kao čvorišta u mreži sistema imperijalne kontrole.

No, da li je teritorijalno posedovanje danas za većinu nacionalnih država počelo da gubi na značaju, iako su, u određenom obimu, teritorijalni problemi još uvek važni za oblikovanje spoljne politike pojedinih država?

- Za određivanje međunarodnog statusa države ili njenog međunarodnog uticaja, sve više se dolazi do saznanja da su drugi faktori bitniji od teritorije. Japan je za to dobar primer. Ipak, geografski položaj još uvek utiče na utvrđivanje neposrednih prioriteta države - a što je veća njena ekonomska, vojna i politička moć, to je veći i radijus vitalnih političkih interesa, uticaja i angažmana te države koji nadilazi njene neposredne susede. Tu se ne radi samo o poricanju samoopredeljenja etničkoj braći, tj. njihovog prava da se pripoje državi matici ili zbog lošeg tretmana nacionalne manji ne u susednoj državi, nego i o jačanju nacionalnog statusa preko teritorijalnog proširenja.

U kom pravcu se u novoj globalnoj raspodeli moći menjaju američka geopolitika i geostrategija?

- Prilikom razmatranja pojma američke svetske supremacije mora se veoma pažljivo uzeti u obzir činjenica da je politička geografija ostala kritična tačka u međunarodnim poslovima. Na nivou međudržavnih odnosa, novi poredak će se sastojati od najmanje šest velikih sila - Sjedinjenih Američkih Država, Evrope, Kine, Japana, Rusije i možda Indije, kao i od mnoštva srednjih i manjih država. Istovremeno, međunarodni odnosi su prvi put postali globalni.

Da li evroazijski kontinent danas za Sjedinjene Američke Države predstavlja osnovu za svetsku supremaciju?

- Sjedinjene Američke Države danas poseduju međunarodni primat tako što je njihova moć direktno razdeljena na tri periferije evroazijskog kontinenta, odakle se njihov moćni uticaj širi na države koje zauzimaju evroazijsko zaleđe.

Pretpostavlja se da je upravo to područje na kom se u nekom doglednom vremenu mogu pojaviti rivali američkoj moći?

- Evroazija je prostor na kojem se sprovodi politika većine jakih i dinamičnih država. Svi istorijski pretendenti za epitet velike sile potiču iz Evroazije. Najveći svetski aspirant na regionalnu hegemoniju sa te teritorije su, mereno čak i prema broju stanovnika, Kina i Indija, koje predstavljaju moguće ekonomske i političke izazove za američku supremaciju. Odmah iza Sjedinjenih Država, narednih šest najvećih ekonomija i vojnih potrošača je upravo u tom području i sve su to priznate svetske nuklearne sile.

Da li je Evroazija osovinski superkontinent sveta?

- Apsolutno. Evroazija ima 75 odsto svetske populacije, 60 odsto svetskog društvenog proizvoda i 70 odsto svihsvetskih rezervi. Ukupno uzet evroazijski potencijal prevazilazi čak potencijale Amerike. Sila koja bi dominirala Evroazijom imala bi direktan uticaj na dva do tri svetska ekonomski najrazvijenija regiona - zapadnu Evropu i istočnu Aziju i automatski bi kontrolisala Bliski istok i Afriku.

Šta evroazijska strategija predstavlja za Sjedinjene Američke Države?

- Evroazijska strategija za Sjedinjene Američke Države predstavlja ciljno angažovanje oko geostrateških dinamičkih država i pažljivo postupanje sa geopolitičkim katalitičkim državama, kako bi se sačuvao dvostruki američki interes i to: kratkoročni za održavanje Sjedinjenih Država kao jedine globalne sile, i dugoročni, za rast institucionalizacije globalne saradnje. To podseća na vreme antičkih imperija, kada su osnovna tri imperativa imperijalne geostrategije bili: sprečavanje zavere i time sačuvati bezbednosnu zavisnost među vazalima, zatim održavati zavisne teritorije pokorenim i zaštićenim i paziti da se varvari ne udruže.

Ko su ključni međunarodni akteri na zapadnoj periferiji Evroazije?

- To su i dalje Francuska i Nemačka, dok je američki glavni cilj da širi demokratski evropski mostobran na Daleki istok. Francusku i Nemačku u tome motiviše vizija ujedinjeneEvrope, sa željom da Evropa postane dovoljno moćna da sa Amerikom podeli odgovornost i teret globalnog vođstva.

Da li postoje poklapanja između evropske dileme oko Evroazije i pitanja koji se tiču Rusije?

- Svakako. Prednost se daje demokratskoj Rusiji koja je u tesnoj vezi sa Evropom, jer, kao takva Rusija postaje partner u oblikovanju stabilnije i kooperativnije Evroazije. Međutim, tu se mora imati u vidu i ambicija i želja Rusije za specijalnom ulogom u Evroaziji, takvoj koja bi zahtevala potčinjavanja Moskvi novih nezavisnih postsovjetskih država.

Da li je Evroazija područje mogućih ratnih sukoba?

- Ogroman i geopolitički fluidan prostor Evroazije, gde se nalazi 27 država i gde živi oko 450 miliona stanovnika, područje je velikih izazova, pa i mogućih vojnih sukoba u narednom periodu. Postojeća napetost između Turske i Irana smanjuje njihovu stabilizujuću ulogu na ovom području.

Koliko je za Sjedinjene Države od ključnog značaja geostrateškopitanje Kine kao velike sile?

- Pitanje Kine kao regionalne sile nije samo stvar jednostavnog potvrđivanja neke parole, već je suština pitanja u tome koliko je veliku zonu kineskog uticaja Amerika spremna da prihvati, kao deo uspešnog uvođenja Kine u svetske poslove? Ukoliko bi Vašington sredio odnose sa Pekingom, to bi imalo neizbežne posledice po stabilnost američko-japansko-korejskih bezbednosnih odnosa. Međutim, za Sjedinjene Američke Države je Kina i dalje suparnik, a ne strateški partner.

Kako ekonomski, politički i vojni uspon Kine utiče upravo na odnose Amerike, Južne Koreje i Japana?

- Veoma brz kineski uspon mogao bi da dovede Japan u dilemu: da li da stane uz Ameriku protiv Kine ili da bez Amerike stupi u savezništvo sa Kinom. Međutim, Japan se može domoći statusa globalnog lidera samo kroz aktivno uključivanje u snage koje održavaju mir u svetu i kroz ekonomski razvoj. Zato je zadatak politike Vašingtona da obezbedi da Japan sledi takav izbor, a da regionalni uspon Kine ne isključi stabilnu američko-korejsko-japansku ravnotežu istočnoazijske moći. Zato je Americi potrebno mnogo diplomatske umešnosti i političke imaginacije da bi japansku energiju kanalisala u internacionalnom pravcu, a kinesku snagu ka regionalnom prilagođavanju.

Očigledno je da je blisko političko partnerstvo Vašingtona i Tokija od obostranog interesa?

- Partnerstvo Amerike i Japana veoma je važno za Sjedinjene Države u očuvanju geostrateške misije na Dalekom istoku, a za Japan za ojačavanje aspiracija na globalnom nivou. Kada bi se Japan odrekao političkog partnerstva sa Sjedinjenim Državama, to bi za posledicu imalo njegovo okretanje ka ponovnom naoružavanju ili ka separatnom približavanju Kini. To bi, ipak, u potpunosti označilo kraj američke uloge u azijskopacifičkom regionu i unapred zatvorilo put regionalno stabilnog trougaonog aranžmana, koji uključuje Ameriku, Japan i Kinu. Samo pomoću tesnog saveza sa Japanom, Amerika će biti u stanju da se prilagodi kineskim regionalnim aspiracijama.

Da li u stabilnoj pluralističkoj Evroaziji veća i ekonomski jača Kina može imati geopolitičke interese na nekim područjima Evroazije koji su spojivi sa američkim geostrateškim interesima?

- Rastući kineski interesi u centralnoj Aziji neizbežno ograničavaju slobodu akcije Rusije u njenom nastojanju da ostvari bilo koji oblik političke reintegracije regiona pod kontrolom Moskve. Rastuća potreba Kine za energijom diktira zajednički interes sa Amerikom u održavanju slobodnog pristupa i političke stabilnosti u regionima koji proizvode naftu, posebno u Persijskom zalivu. Istovremeno, kineska podrška Pakistanu ograničila bi ambicije Indije da podeli ovu zemlju i postavila protivtežu indijskoj sklonosti da sarađuje sa Rusijom kada su u pitanju problemi Avganistana i centralne Azije.

A šta je sa kineskim pitanjem Tajvana?

- Veća Kina, pogotovu nakon prisajedinjenja Hongkonga, postavlja pitanje ponovnog ujedinjavanja Tajvana sa kopnom, jer se Kina nikada nije pomirila sa činjenicom da se Tajvan zauvek odvojio. Pokušaj Kine da izvrši nasilnu reintegraciju Tajvana primorala bi Vašington da interveniše, ne toliko zbog zaštite odvojenog Tajvana, koliko zbog zaštite američkog geopolitičkog interesa u Azijskopacifičkom regionu. To bi dovelo do sukoba Kine i Sjedinjenih Država, a i druge posledice za obe države bile bi veoma štetne. Posebno bi se to negativno odrazilo na američke napore da u istočnoj Evroaziji stvori stabilnu ravnotežu moći. To pitanje je danas posebno aktuelno zbog naoružavanja Tajvana u iznosu od više milijardi dolara.

Za razliku od Kine koja grabi ka statusu globalne sile, tek pošto prethodno postane regionalna, može li Japan steći globalni uticaj?

- To se može dogoditi pod pretpostavkom da Japan ne želi da bude regionalna sila. Iz toga proizilazi da Japan za Sjedinjene Države treba da bude vitalni i najvažniji partner u konstruisanju sistema globalne kooperacije i utvrđivanju nove mape svetskih poslova, a regionalno dominantna Kina treba da postane američki oslonac u tradicionalnom domenu politike moći, čime bi uloga Kine u tom pogledu bila ravna ulozi proširene Evrope na zapadu Evroazije.

A šta se u ovom kontekstu dešava sa Korejom?

- Koreja, geopolitički ključna država u severoistočnoj Aziji, mogla bi opet da postane izvor spora između Kine i Amerike, a njena budućnost će imati neposredni uticaj na američko-japansku vezu. Kada bi SAD povukle svoje trupe iz Južne Koreje to bi verovatno prouzrokovalo novi rat, a Japan bi u strahu da Amerika ne povuče trupe i sa njegove teritorije, naglo nastavio sa naoružavanjem što bi vodilo širokoj destabilizaciji regiona kao celine. No, kada bi došlo do ponovnog ujedinjenja Koreje, a američke snage i dalje ostale na tlu Koreje, to bi Kinezi neizbežno posmatrali kao nešto što je postavljeno protiv Kine.

Kako Sjedinjene Države treba da se ponašaju prema Turskoj da bi se stabilizovali južni Kavkaz i centralna Azija?

- Sjedinjene Američke Države moraju da budu oprezne u odnosima prema Turskoj. Ako se Turska bude osećala kao evropski izgnanik onda će se više približiti islamskim državama, a manje saradnji sa Zapadom i integrisanju centralne Azije u svetsku zajednicu. Amerika treba da iskoristi svoj uticaj u Evropi i omogući Turskoj evropsku pripadnost, a kod turskih političara da onemogući preuzimanje fundamentalne islamske orijentacije. Redovne konsultacije sa Turskom u vezi sa basenom Kaspijskog mora i centralne Azije pothraniće u Turskoj osećaj strateškog partnerstva sa Sjedinjenim Državama. Američki dugoročni interes u Evroaziji lakše bi bio postignut izbegavanjem postojećih američkih zamerki na tursko-iransku ekonomsku saradnju, posebno u konstruisanju novog naftovoda iz Azerbejdžana i Tadžikistana.

A šta se dešava sa Indijom?

- Mada je do sada imala pasivnu ulogu u svemu, Indija ima veoma važnu ulogu na evroazijskoj sceni. Održavanje indijske demokratije samo je po sebi važno, jer potvrđuje saznanja da ljudska prava i demokratija nisu ekskluziva Zapada. Neuspeh Indije u demokratiji bio bi težak udarac, uklanjanje snaga koje doprinose održavanju azijske ravnoteže, posebno u uslovima rasta Kine. Indija mora biti uključena u održavanje regionalne stabilnosti.

Šta, u stvari, predstavlja američko geostrateško prilagođavanje?

- To je srednjoročni cilj koji predviđa negovanje partnerstva, ujedinjenu i politički definisanu Evropu, regionalno nadmoćnu Kinu, postimperijalno evropski orijentisanu Rusiju i demokratsku Indiju. Zavisno od uspeha ili neuspeha u oblikovanju širih strategijskih odnosa između Evrope i Kine, formiraće se i buduća uloga Rusije i utvrditi evroazijska jednačina centralne sile.

General-major u penziji, doc. dr Todor Petković završio je Vojnu akademiju, smer PVO, Komandno-štabnu akademiju RV i PVO i Školu nacionalne odbrane. Diplomirao je i na Fakultetu za sociologiju, političke nauke i novinarstvo u Ljubljani - smer međunarodni odnosi, kao i poslediplomske studije na ovom fakultetu. Doktorirao je sa tezom Ekonomsko ratovanje i poslovna špijunaža u globalnoj strukturi međunarodnih odnosa. Radni vek završio je u Upravi bezbednosti Vojske Jugoslavije. Zaposlen je kao profesor na Visokoj poslovnoj školi strukovnih studija iz Čačka.

Knjigu dr Todora L. Petkovića Poslovna špijunaža i ekonomsko ratovanje, drugo izdanje, možete kupiti u redakciji Tabloida ili naručiti telefonom na broj (011) 7621-205, po ceni od 1.200 dinara.

www.magazin-tabloid.com

Savremene strateški projektili Rusije garancija nacionalne bezbednosti

Raketna rekontra

Vojska Rusije 2009. godine uvodi u operativnu upotrebu strategijskih raketnih snaga navođene interkontinentalne projektile RS 24, neuhvatiljive za najsavremenije protiv raketne odbrane u svetu. Opremanje ruske vojske raketama novog tipa je neizbežan potez u suprotstavljanju američkom protivraketnom štitu, posebno onom delu, koji Pentagon namerava da instalira u istočnoj Evropi

Piše: Miodrag Dinić

Nakon 26. novembra ove godine, kada je Kremlj sa vojnog kosmodroma "Pleseck", na severozapadu Rusije, treći put za dve godine lansirao interkontinentalnu raketu RS-24, šef DIA general Majk Mekolen upozorio je politički i bezbednosni establišment u Vašingtonu da će Moskva veoma brzo uvesti ovo efikasno oružje u operativnu upotrebu. Mekolen je ukazao i na to da je u poslednje vreme najuže rusko rukovodstvo više puta najavljivalo novu modernizaciju ruske vojske, što pokazuje da opremanje raketama novog tipa predstavlja jedan od ciljeva planske realizacije jačanja ruskih oružanih snaga. Povodom toga šef DIA je prosledio i specijalan izveštaj novoizabranom šefu Bele kuće Baraku Obami, gde se posebno naglašava da je "paralelno sa postepenom privrednom obnovom poslednih godina, u Rusiji su sve glasniji zahtevi za poboljšanje kvaliteta vojnih snaga. Modernizacija ruskih oružanih snaga sada poseduje pouzdanu garanciju i u ekonomskom, i u političkom pogledu". Zato i ne iznenađuje informacija da je Ruski premijer Vladimir Putin izjavio da će ruski vojni rashodi za 2009. godinu biti veći za 27 odsto, odnosno da će dostići 94.1 milijardu američkih dolara. Da se Rusija oseća kao super sila govori i činjenica da je šef Kremlja Dmitri Medvedev obišao više ruskih vojnih jedinica svih rodova objašnjavajući vojnom ruskom establišmentu da sledi ubrzana modernizacija oružanih snaga. Na rusko obelodanjivanju nekih informacija o preoružavanju strategijskih raketnih snaga Rusije, nije se dugo čekalo. Komandant Ruske vojske strategijskih snaga general Nikolaj Solovcov je 15 decembra, dva dana pred proslavu Dana svojih jedinica, najavio uvođenje u operativnu upotrebu interkontinentalnih raketa RS -24 sa više bojevih glava, u 2009. godini, kao i postavljanje na bojevo dežurstvo novih jedinica naoružanih raketama Topolj M. Raketu RS-24 pogoni čvrsto gorivo, a bazirana je na mobilnim lanserima. Proizvedena je u moskovskom institutu termodinamike pod rukovodstvom akademika Solomonova. Nova raketa je modernizovani Topolj M. Prvi raketni sistemi tipa Topolj M instalirani su u silosima 1997, a mobilni sistemi Topolj M uvedeni su u operativnu upotrebu 2006. godine. Ovi sistemi sa raketama RS-24 biće operativni do kraja 2015. godine Od 1.januara 2009. godine raketne strategijske snage činiće tri raketne armije i 12 divizija. No, u oktobru 2008. godine utvrđeno je u vojnom i političkom vrhu da taj sastav do 2016. godine bude sveden na jednu armiju i tri divizije, ali tako što će se u arsenalu tih jedinica nalaziti samo 20 odsto starih raketa, a 80 odsto će predstavljati interkontinentalni projektili nove generacije. U novembru ove godine na zasedanju Vojnog saveta Raketne vojske strategijskih snaga analize su pokazale da "tehnička operativnost i ispravnost strategijskih projektila garantuje bojevu efikasnost 96 odsto ovog arsenala". Tada je naznačeno, da postojećih 415 raketnih kompleksa, četiri različita tipa ,širom Rusije, mogu ispaliti 1.575 nuklearnih bojevih glava. U 2008. godini ruske raketne snage su od devet planiranih lansiranja izvele sedam, a dva su prenela za 2009. Po rečima generala Solovcova za 2009. predlaže se 13 lansiranja raketa i to: pet radi testiranja novih raketa, tri modernizovanih projektila starije generacije i pet raketa R-36M iz programa Dnjepar, a koje se navode na cilj satelitima iz Orbite Zemlje".Kada je u pitanju odgovor Moskve na ofanzivu Vašingtona u stvaranju globalne antiraketne odbrane pod svojim skutom general Solovcov navodi da je "Kremlj spreman i sposoban da se odbrani, ali i da zada snažan udarac". Na primer, vreme dejstva na cilj od lansiranja američkih balistički projektila sa podmornica je trajdent od 15 do 20 minuta, a minitmen 3 od 25 do 35 minuta. To je dovoljno da ruski sistem za rano upozorenje registruje lansiranje američkih raketa i da Vrhovna komanda Rusije za dva do tri minuta odgovori efikasnim nuklearnim napadom. I upravo za takve moguće udare planira se interkontinentalni projektil RS-24 koji prolazi efikasno američku raketnu odbranu. Specifičnost RS-24 je da u toku leta ka cilju može da menja putanju kako bi izbegla protivraketni štit.
Pentagon pažljivo prati vojnu reformu u Rusiji. Šef odbrane Sjedinjenih Država Robert Gejts upozorava: "Iako savremena ruska vojska još nije dostigla nivo sovjetskih oružanih snaga. Već sada treba računati sa njom. Jer, Moskva je znatno povećala izdatke za odbranu i ubrzava realizaciju programa modernizacije svojih oružanih snaga koje su i onako u čitavom nizu parametara već sasvim blizu američkih".

Ćorsokak

U američkom Kongresu sve više je protivnika instaliranja američke protivraketne odbrane u Istočnoj Evropi. Beloj kući se savetuje zaustavljanje tog projekta iz dva razloga. Prvo, zbog globalne finansijske krize Vašington nema sredstava za finansiranje ovog projekta. Drugo, Pentagon još uvek nije dokazao efikasnost sistema protivraketne odbrane. Eksperti smatraju da će, kao rezultat, više od 13,5 milijardi dolara biti bačeno u vodu. Ali to je samo pola zla. Niz američkih političara tvrdi da uporna težnja Vašingtona da razmesti u Istočnoj Evropi protivraketnu odbranu provocira Moskvu, koja je prinuđena da preduzme protivmere. Kako se Bela kuća našla u strateškom ćorsokaku na Bliskom istoku i u Avganistanu, to će izazvati trajnu političku krizu. Sa ovim mišljenjem slaže se i šef odseka za razoružanje u moskovskom Institutu za svetsku ekonomiju i međunarodne odnose Aleksandar Pikajev: "Redovna kriza koja Sjedinjenim Državama apsolutno nije potrebna jer je suočena sa teškoćama u Iraku, Avganistanu i nizu drugih regiona sveta. Naravno da se to prećutkuje - niko ne želi da se Amerika optuži da je u nečem popustila Rusiji, ali nesumnjivo je da je to takođe uzeto u obzir".Prvi čovek Amerike Barak Obama odlučio je da pokloni posebnu pažnju saradnji sa Rusijom, pre svega, kada je u pitanju neširenje oružja za masovna razaranja i borbe protiv terorizma. Novi šef Bele kuće je obećao da će u najskorije vreme odrediti i ostale sfere zajedničke saradnje sa Moskvom. "Moskva je postigla veliki ekonomski napredak poslednjih godina, pa je neophodno da Vašington vodi računa o njemu", objašnjava Obama. Samim tim, novoizabrani predsednik Sjedinjenih Država naglašava neophodnost uklanjanja prepreka koje smetaju saradnji Moskve i Vašingtona, jer su skoro dovele do novog hladnog rata i trke u naoružanju.

http://www.magazin-tabloid.com/

Kosmet: Kriza islama, sveti rat i bezbožni teror

Džihad pod abajom

Razorno delovanje vehabija u Srbiji postaje stvarnost. Njihova uporišta su snažne baze u Bosni i Hercegovini, u Crnoj Gori, Makedoniji, u Raškoj (Sandžak), na Kosmetu pa sve do Albanije. Ovako učvršćena strateška veza između logističkih centara na Balkanu, omogućava im efikasno delovanje na prostoru cele Evrope. Prema poslednjim obaveštajnim podacima KFOR-a na Kosmetu ima oko deset hiljada vehabija!

Piše: Miodrag Dinić

Vehabije su na Kosovu i Metohiji utvrdile svoja uporišta i tako su teritorijalno i organizacijski povezali svoje delovanje sa prostorom Bosne i Hercegovine, Makedonije, Crne Gore i Raške (Sandžaka). Poslednja karika u ovom lancu bilo je osvajanje Kosova i Metohije. U svojoj knjizi "Vehabije između istine i predrasude" Oliver Potežica navodi reči Resula Redžepija iz islamske verske zajednice Kosova da su se prve vehabije u južnoj srpskoj pokrajini "pojavili pre dvadesetak godina, ali je njihovo prisustvo počelo značajnije da se primećuje tek posle 1999. godine", dakle posle agresije NATO na Jugoslaviju. Potežica takođe ukazuje da "vehabizam na Kosovu i Metohiji šire svršeni studenti sa islamskih univerziteta u arapskim zemljama i, posebno, islamske dobrotvorne organizacije, koje su u ovom trenutku najsnažnija poluga vehabističkog prodora na južni Balkan".
Pohod i instaliranje
Prema američkim obaveštajnim podacima region Prizrena je centar vehabija i tu su koncentrisani u najvećem broju. Pod opsadom vehabija su i južni deo Kosovske Mitrovice, Drenica, Bajgora, Mokra Gora, Ropotovo, prištinsko naselje Vranjevac, Uroševac, Kačanik, Klina… Britanski "Bi-Bi-Si" je novembra 2006. godine naveo da su vehabijske ćelije, koje čine ljudi poreklom iz Saudijske Arabije, snažno prisutne u selima Planjane i Račane. Imam džamija u selu Rezale u opštini Srbica je arapskog porekla i sprovodi striktnu vehabitsku veroispovednu praksu. I upravo ispod te lokalne džamije su podzemni bunkeri u kojima se čuvaju velike količine oružja i vojne opreme. Podzemnim kanalima džamija je spojena sa kasarnom KZK "Iljaz Kodra", koja se nalazi u blizini bivše fabrike municije. Odmah iza nje je šuma u kojoj je poligon na kojem mudžahedini svakodnevno izvode borbenu obuku. U Drenici je lokalizovano više takvih uporišta. Vehabiti kontrolišu i džamije u Novom Poljancu i Šipolju. Zanimljivo je i da prištinski mediji iznose da je glavni mudžahedin na Kosmetu Elvis Goga iz Peći počeo ovaj grad da pretvara u uporište vehabizma. To su potvrdili i pripadnici slovenačkog bataljona u sastavu KFOR-a koji su na zadatku u tom gradu. Dugo skrivana informacija govori da je u Peći ranije boravio i član "Al Kaide" Pakistanac Irfan Kader Bati, koji je kasnije uhapšen zbog planiranja napada na ambasade Sjedinjenih država i Izreala u Oslu. Jedan od vodećih listova na Kosmetu "Koha ditore" ukazuje da je "fenomen koji se naziva vehabizam dobio velike, čak alarmantne, razmere na Kosovu i Metohiji i svim drugim oblastima naseljenim Albancima, kao i u albanskoj dijaspori".Američki novinar Rasel Gordon čest gost na Kosovu i Metohiji u svom pisanju ukazao je na sve veće prisustvo Arapa sa Bliskog istoka i arapske dijaspore iz zapadne Evrope na Kosmetu. On navodi da se jačanje vehabitskih opredeljenja kod Albanaca svakodnevno vidi po njihovom karakterističnom izgledu (kosa, brada, kraće pantalone do članaka...) kao i da se uočava stalni porast broja vehabija u džamijama. Inače, Gordon je među prvima ukazao na to da su vehabije učestvovale u nasilju koje su širom Kosova i Metohije izazvali albanski separatisti marta meseca 2004. godine. Tada je ubijeno 19 Srba i 900 ih je povređeno. Takođe, tada je uništeno 36 pravoslavnih crkava i manastira. Nasuprot tome, na Kosmetu je u poslednjih osam godina sagrađeno oko 400 novih džamija, što je finansirano novcem iz Saudijske Arabije. Američki novinar takođe naglašava da je u toku proces menjanja verske topografije Kosmeta i da će to imati trajnije političke i verske posledice.U svojoj knjizi o vehabijama Oliver Potežica ukazuje na sledeće: "Činjenica je da su vehabiti, ili borci čistog islama, kako sebe nazivaju, počeli da menjaju identitet albanske zajednice na Kosovu i Metohiji. I ne može se reći da u tome nemaju uspeha, naprotiv. Ruše se poznate stare džamije, islamski istorijski spomenici, menja se duhovna, kulturna i istorijska mapa Kosmeta, kako pravoslavna tako i islamska. Niču nove džamije sa dva minareta i islamski centri, izgrađeni saudijskim novcem. Stvara se nova generacija albanskih muslimana sa Kosova i Metohija, koja je otvorena za povezivanje sa islamskim državama i treba da predstavlja deo globalizovanog islamskog sveta".
Dobrotvorni rad
Najznačajnija poluga širenja vehabijskog uticaja na Kosmetu su delovanja dobrotvornih organizacija. Posle 1999. godine, aktivnosti Saudijskog komiteta za pomoć Kosovu i Čečeniji (zvanično telo saudijske Vlade) postale su intenzivne i široke po svom obimu, a finansijske donacije iz ove države stalno rastu. Erik Rizli u tekstu "Političke implikacije porasta ekstremizma na Kosovu" piše da ova saudijska organizacija posebno posvećuje pažnju obrazovanju i do sada je na Kosovu izgradila 98 škola, uglavnom u seoskim sredinama". To ukazuje na preslikavanje delovanja Talibana u Pakistanu i Avganistanu. I upravo ta činjenica upozorava na monopolizaciju obrazovnog i duhovnog života, a to može dovesti do velikih problema u regionu Balkana. Tako Saudijski komitet za pomoć Kosovu i Čečeniji svake godine finansira celokupno školovanje i boravak u Saudijskoj Arabiji 200 albanskih studenata i srednjoškolaca sa Kosmeta. Inače, na Kosovu i Metohiji aktivno radi 30 vehabitskih verskih škola. Prema mišljenju Rizlija, tako dolazi do srastanja vehabitskih dobrotvornih organizacija (sa misionarskim ciljevima) i političkih i kulturnih institucija na Kosovu, što su omogućile sadašnje lokalne vlasti.Poznato je da Saudijski komitet za pomoć Kosovu i Čečeniji ima svoje predstavništvo u Prištini čiji je direktor Džael Hamza Džalaidan. Takve kancelarije nalaze se i u Vučitrnu i južnom delu Kosovske Mitrovice. Suština delovanja ove organizacije je u promovisanju fundamentalističkog uverenja i u tom cilju na Kosmetu finansira ekstremne verske organizacije. Među njima su "Prizrenska omladina", "Studentski islamski front", "Albanska omladina na Kosovu"...Kada se govori o delovanju vehabitskih dobrotvornih organizacija na Kosovu, nezaobilazna je saudijska "Fondacija Al Haramein", koju su Ujedinjene nacije stavile na crnu listu zbog finansiranja terorizma. Ona je imala svoje kancelariju u Prizrenu koje su bile povezane sa tajnim centrima u Sarajevu , Zagrebu i Tirani u cilju isporuke oružja na crno za OVK.Interesantno je da islamske dobrotvorne organizacije koje podržavaju vehabije u džamijama otvaraju Internet-kafee, koji služe za intenzivniju propagandu protiv Skenderbega ili albanskog nacionalističkog i separatističkog pokreta. Vehabiti brišu sve tragove koje je istorija ostavila na području Kosmeta i stvaraju svet "čistog islama". Dobrotvorna islamska fondacija (IEF), na osnovu podataka iznetih na zvaničnoj saudijskoj internet stranici, nudi kosovskoj deci "obrazovanje" u preko 30 kuranskih škola širom Kosova. Deci se nudi 50 evra da bi naučili napamet pojedine delove iz Kurana. U školama izgrađenim sredstvima iz fondova Zajedničkog saudijskog Komiteta za pomoć Kosovu i Čečeniji i uz pomoć Dobrotvorne islamske fondacije, radi se na stvaranju nove generacije lojalnih muslimana - ne prema Kosovu, već prema islamskoj internacionali. Sledbenici vehabita na Kosmetu primenjuju istu strategiju osvajanja i pritisaka na imame i vernike kao i u drugim oblastima na prostoru bivše Jugoslavije, pri čemu je zabeleženo više incidenata u lokalnim džamijama širom Kosmeta. S druge strane, mlađi albanci dobijaju "plate" od 150 evra svaki mesec uz uslov da prihvate vehabitski način klanjanja ili da šire propagandni materijal u džamijama, što često dovodi do sukoba sa imamima i drugim vernicima. Koliko je ovo ozbiljna stvar govori i jedan izveštaj Ujedinjenih nacije u kome je detaljno opisan ovakav oblik regrutovanja i delovanja vehabija u Prizrenu i Đakovici.Da su vehabije na Kosmetu problem i za Zapad, posebno Vašington govori i održan seminar "Vehabiti na Kosovu" za pripadnike američkih snaga KFOR-a na Kosovu 2007. godine. Tom prilikom je procenjeno da je vehabizam u velikom usponu na Kosmetu, kao i da će do 2012. godine Kosovo postati najznačajnije uporište vehabija u Evropi.

Nisu sve vehabije teroristi, ali su svi teroristi uglavnom vehabije.

Milom ili silom

Vehabije pripadaju radikalnom islamskom pokretu i na njih ne treba gledati kao na religijsku, već kao na kriminalnu grupu koja zloupotrebljava religiju radi ostvarivanja svojih ciljeva. Vehabije nose duge brade, široke pantalone do članaka i ne rukuju se sa ženama. Osnivač vehabizma je Muhamed bin Abdul Vehab, koji je živeo u 18. veku i delovao u Saudijskoj Arabiji, Iranu, Iraku, Siriji i Indiji. Propovedao je radikalno pridržavanje islama. Analitičari tvrde da su upravo članovi ovog pokreta objavili sveti verski rat - džihad, s ciljem da protivnike silom nateraju da se pridruže vehabizmu. Zanimljivo je da se vehabije eksplicitno protive svakom spoljnom kulturnom uticaju, nameću svoje "ekskluzivno učenje" na sahranama, obredima sunećenja i drugim verskim okupljanjima, pobijaju teorije o prirodnim ili društvenim pojavama i kao zamenu nude svoja tumačenja Šerijata ili Kurana.

http://www.magazin-tabloid.com/